این متن مصاحبه‌ای است که محمد طاهوری برای سایت «گذار» با محسن سازگارا انجام داده است. سازگارا ریشه‌های فکری انقلاب ۵۷ را در اندیشه‌های دهه چهل جست‌وجو می‌کند و هفت آرمان اصلی انقلابیون، از جمله انقلابی‌گری، غرب‌ستیزی و بازگشت به خویشتن را برمی‌شمارد. به باور او آزادی در شعار انقلاب واژه‌ای توخالی بود، زیرا هیچ گروهی به دموکراسی باور نداشت و همین بی‌اعتقادی به خشونت و انحصار قدرت انجامید. او تاریخ جمهوری اسلامی را به چهار جمهوری تقسیم می‌کند: دهه خمینی، انتقال قدرت از روحانیت به نظامیان در دوره خامنه‌ای، دوران اصلاحات، و جمهوری چهارمی که به گفته او اکنون در حال گذار به آن هستیم. سازگارا سیاست‌های احمدی‌نژاد را تکرار کمیک تراژدی انقلاب می‌داند و تئوری حکومت و قانون اساسی را مانع اصلی گذار مسالمت‌آمیز به دموکراسی می‌شمارد.